Lezing ‘Waarom is genealogie in onze regio zo moeilijk?’

Op maandag 25 maart om 20.00 uur, zal door de Geschiedkundige en Heemkundige Kring ‘Land van Thorn’ een lezing georganiseerd worden in Zaal ‘Oad Thoear’, aan de Steegputstraat 4 te Thorn, met als onderwerp: ‘Waarom is genealogie in onze omgeving zo moeilijk? Een gebied met schuivende grenzen, gelardeerd met grote en kleine enclaves, gepokt en gemazeld met zwarte en grijze gaten’. De lezing wordt verzorgd door de heer Thieu Wieërs. Leden van de kring hebben gratis toegang, niet-leden betalen € 2,00.

Nadat de Franse revolutionairen in 1795 in ons gebied de legpuzzel terugbrachten tot één geheel trokken de Belgische opstandelingen er in 1843 opnieuw een streep door. Herschikkingen drongen zich of opnieuw op. Maar niet alleen de landsgrenzen verschoven, maar ook die van kantons, gemeenten en bisdommen. Dit alles deed de mens, maar de Maas stroomde er ook nog. Het gebied Pol en Panheel wordt in Franse periode nog een aparte gemeente om in 1820 verdeeld te worden tussen Heel en Wessem.

Om de verwarring nog groter te maken vallen de grenzen van parochies dikwijls niet samen met een juridische gebied of een gemeente. De inwoners van Kelpen moesten eerst ter kerke in Grathem, kregen het recht op een aparte kerk in 1794. Maar…die kerk kwam er pas in 1934-1935. Belangrijke zaken past traagheid.

De vraag die men zich voortdurend moet stellen is: ‘Waar moet men ter kerke en waar gaat men ter galge?’ Gelardeerd met grote en kleine enclaves. Aan enclaves is er geen tekort. Van Ass, Winkel, Katert, het Solt, de Ketel en Haler tot Kelpen, Oler en Ell. Wie weet ze allemaal liggen?

De gemeente Molenbeersel wordt pas in 1845 gevormd uit resten van Stramproy, twee delen van Hunsel, twee enclaves van Ittervoort en één van Kessenich. Nog in 1947 weet de Maaseiker lijsttrekker voor de CVP niet waar precies het Maaseiker-Solt ligt. Hij ging de stemmen zoeken in Gruitroder-Solt.

Sommige primaire bronnen voor genealogisch onderzoek zijn zoek (Nunhem) of verbrand (Geistingen en Baexem). De service van de rijksarchieven is niet overal van het Maastrichtse niveau. Dat je voor heel wat zaken uit onze regio in Duisburg (voor enkele jaren in Dusseldorp of Brühl) moet zijn of natuurlijk in Luik, Hasselt of Brussel is vrijwel onbekend en schrikt af. De Franse volkstellingen uit 1796 van Echt gingen verloren, die van het Ven en Wurfeld werden nooit gemaakt. Visserweert werd gewoon over het hoofd gezien. Kortom: er is heel wat te vertellen.

Er zal ook (als er nog tijd over is) aandacht besteed worden aan de emigratie van de vele jonge mannen die vooral als herder naar het gebied van het oude graafschap Vlaanderen en Henegouwen en Zeeland trokken. Dit verschijnsel verdampte na 1840. Ook komt de seizoensarbeid naar Haarlem, Leiden en Dordrecht aan bod. De katholieke enclave Heemstede is een favoriete verblijfplaats. De massale trek naar het aangrenzend Rijnland, startend rond 1870 en teruglopend vanaf 1905, evolueert naar het drama van 1914-1918.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here