Jan Winkels verlegt de grens (foto’s)

Tussen Maaseik en Neeroeteren, ongeveer halfweg, kunt u al enkele weken twee weilanden vol letters of kreten zien……

Er wordt steeds meer over gepraat… iedereen vraagt zich het hoe en waarom af…. Grensland Actueel sprak met de man die het allemaal bedacht,  Jan Winkels:

Over driege grontsj en druuëge grónd naar nieuwe grond

Tussen de inwoners van Maaseik en Neeroeteren hangt al tientallen jaren een raadselachtige spanning. Ik kan het weten, want mijn kunstatelier ligt net op de scheiding van de beide gemeenten. Nu eens hoor ik een vriend – die bij mij komt ichtere – vol veer kallen over zijn driege grontsj in het Solt, dan weer leen ik mijn oor voor een kélke over ditches en detches uit het städtsje.

Alhoewel het administratief onderscheid tussen Maaseik en zowel Neer- als Opoeteren reeds in 1977 formeel door de fusie werd opgeheven, lijkt er vandaag nog altijd een onzichtbare – maar hardnekkige – grens te bestaan die een verdere eenheid belemmert. Een van de oorzaken voor dit probleem ligt vermoedelijk in het verschillend dialect dat langs de Maas en de Oeter gesproken wordt.

Door de gemeente loopt immers van noord naar zuid een kronkelige taalbarrière die het gebied in tweeën verdeelt. Ten westen ervan, aan de voet van het Kempisch plateau, spreekt men van driege grontsj. Oostwaarts, in de Maasvallei, klinkt het daarentegen als druuëge grónd. In beide gevallen gaat het simpelweg over droge grond. Plaatselijke bewoners horen die klankverschillen vrijwel onmiddellijk. Daardoor registreren ze een onderscheid dat hen er verder toe aanzet om te praten in termen van wieë en zi-j. Woonplek, bodem en dialect worden aan elkaar gekoppeld en vormen de basis van een eigen, collectieve identiteit.

Met mijn artistiek project wil ik de diffuse slagboom in de buurt van het Jagersborg, waar de taalgrens ligt tussen de twee dialecten, aanschouwelijk maken. Langs het fietspad aan de Diestersteenweg, ongeveer ter hoogte van huisnummer 211, stel ik tientallen klankgroepen op die specifiek zijn voor de beide dialecten. Die fonemen zullen de verborgen betekenis van het landschap en de taal tussen Maaseik en Neeroeteren weer tot leven brengen. Misschien liggen er net onder het oppervlak of in de recente geschiedenis herinneringen die niet naar verscheidenheid verwijzen maar wel naar eenheid.

Hoe dan ook, grenzen zijn er om te overschrijden, op te heffen of door te strepen. Kernachtig geformuleerd is dit mijn visie:
Wij +zij+grens = nieuwe grond of een herbegin.

Jan Winkels

5 REACTIES

  1. mooi bericht wij hadden het al een naam gegeven “een veld vol klinkers”prachtig idee !!! bedankt meneer Winkels U zet ons aan het denken

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here